تژگاه > نسخه قابل چاپ > شب یلدا در فرهنگ سیمره
صفحه نخست > فرهنگ و باور / گزارش / یادداشت شما > شب یلدا در فرهنگ سیمره

شب یلدا در فرهنگ سیمره


29-09-1396, 17:04. نويسنده: admin

یلدا به معنی میلاد و وقت ولادت می باشد.در فارسی شب یلدا را به شبی می گویند که از همه شب ها درازتر است و آن شب آخر پاییز و اول زمستان می باشد شب اول چله که درازترین شبهاست و قریب چهارده ساعت است از تاریخ شروع سیمره از دوران مهاجرت گوُتها که در سیمره مانده اند تا دوران ماداکتو و بعدها در دوران مهرجان قذق و سپس در دوران مهرانشهر و دورانهای جدید در دوران دره شهر و قبل از آن هم رسم سیمره به تابعیت از ایران زمین بوده است و در آثار بقایا و سکه و کتیبه و سنگ نوشته و آثارهای دیگر به این مسئله مثل ایران یاد شده است سیمره مانند ایران زمین این روز با اهمیت را جشن و سرور برپا می کردند در مورد شب یلدا قدمت تاریخی آن در ایران به خیلی قدیم می رسد البته مانند روز سده و مهرگان وارد تاریخ ایران شده است همچنین چله و روزهای ششله و چارچار دارای اهمیت بوده اند آغاز زمستان تا روزهای بهمن به حکایت ها و داستان های قدیمی ایران بر می گردد در این شب یلدا با هندوانه و آجیل و شیرینی و خوردنیهای دیگر مانند نان جشن می گرفته اند در روز چله داستانهای حَمیل و مَمیل یکی از داستان هایی است که از قدیم در این دیار به جا مانده است گویند روزهای چله که آغاز آن یلدا می باشد در روز چله کوچک شروع و در آخر چله بزرگ پایان می یابد در مورد آن می گویند که پیرزنی (مادری) دو پسر به نامهای حَمیل و مَمیل دارد که بعد از چله بزرگ به سراغ سرما می روند تا آن را بکشند ابتدا حَمیل می رود و تا مسافتی دور از مادر به سراغ سرما می گردد که با آن بجنگد پای سنگ بزرگی می نشیند سرما حَمیل را با سردی خودش به سنگ می چسباند و بعد از آن مَمیل به جنگ سرما می رود او هم در پای سنگ بزرگتری به سرنوشت برادر دچار می شود و قتی که پیرزن (مادر آنها) مدتی منتظر فرزندان می ماند و می بیند که از آنها خبری نیست خود به سراغشان می رود اما وقتی که آنها را می یابد سرما آنها را کشته و منجمد کرده است ناراحت می شود و با گریه و زاری با زبان محلی می گوید:
حَمیل رَت مَمیل رَت دل و کی بَکنم خَش
سَرچُمَتی بِیرم عالماً بَزِنِم تَش
و سپس قطعه هیزمی را آتش می زند و آن را به روی زمین پرت می کند تا زمین با حرارت آتش با خشکی برخورد کند و سرما از بین برود و خیلی داستان ها و رسومات دیگری در این مورد در سیمره بوده که ذکر آنها به درازا می کشد و باعث خستگی مخاطبین عزیز می گردد

سَرچُمَت: قطعه هیزمی که سر آن را با آتش روشن کنند

احمد اسدی فر
تاریخ و فرهنگ دره شهر
بازگشت